Cây cao nhất thế giới luôn là chủ đề nhận được sự quan tâm vô cùng lớn từ những người yêu thích thiên nhiên, địa lý và sinh học thực vật. Trái Đất của chúng ta nuôi dưỡng hàng ngàn hệ sinh thái rừng rậm trù phú, nơi những gã khổng lồ xanh vươn mình chọc trời qua hàng thế kỷ.
Nhiều độc giả thường đặt câu hỏi loài cây cao nhất thế giới hiện nay tên là gì và những cây cao nhất thế giới phân bố ở những khu vực địa lý nào. Sự thật về sinh trưởng và vị trí tọa lạc của chúng chứa đựng nhiều điều thú vị.
1. Giải đáp chi tiết cây cao nhất thế giới là gì và kỷ lục Hyperion
1.1. Thần mộc Hyperion – Kỷ lục tuyệt đối về cây cao nhất thế giới
Để giải đáp trực tiếp cho thắc mắc cây cao nhất thế giới, câu trả lời chính xác nhất hiện nay chính là cây Hyperion. Đây là một cá thể thuộc loài Tuyết tùng đỏ California (tên khoa học: Sequoia sempervirens).
Cây Hyperion được phát hiện vào năm 2006 bởi hai nhà tự nhiên học Chris Atkins và Michael Taylor tại Vườn quốc gia Redwood, bang California, Mỹ. Chiều cao được đo đạc chính xác của gã khổng lồ này đạt mốc kinh ngạc 115,92 mét.
Để dễ hình dung, chiều cao của Hyperion vượt xa Tượng Nữ thần Tự do (93m) và tháp đồng hồ Big Ben (96m). Độ tuổi của cây được ước tính rơi vào khoảng 600 đến 800 năm tuổi.
Thần mộc này vẫn đang tiếp tục sinh trưởng, dù tốc độ đã chậm lại do bị chim gõ kiến làm tổn thương phần ngọn trên đỉnh.
1.2. Bí mật vị trí tọa lạc được giấu kín
Mặc dù kỷ lục của Hyperion đã được Sách Kỷ lục Guinness công nhận toàn cầu, vị trí chính xác của cây trong Vườn quốc gia Redwood hoàn toàn được giữ bí mật.
Cơ quan Quản lý Công viên Quốc gia Mỹ quyết định không công bố tọa độ nhằm bảo vệ cây khỏi tác động tiêu cực của du lịch đại dúng. Việc hàng ngàn người dẫm đạp lên vùng đất xung quanh có thể làm nén đất, hỏng hệ thống rễ nông mỏng mỏng màng của cây.
Năm 2022, ban quản lý thậm chí đã ban hành quy định cấm du khách tiếp cận khu vực lân cận Hyperion. Những người cố tình vi phạm có thể đối mặt với án phạt tiền nặng hoặc phạt tù.
Sự bảo vệ nghiêm ngặt này nhằm giữ gìn sự nguyên sơ và duy trì sự sống bền lâu cho báu vật tự nhiên của hành tinh.
2. Tìm hiểu loài cây cao nhất thế giới và cơ chế sinh học kỳ diệu
2.1. Tuyết tùng đỏ California – Loài cây cao nhất thế giới
Khi xét theo phân loại sinh học, loài cây cao nhất thế giới chính là loài Tuyết tùng đỏ California (Coast Redwood). Loài thực vật hạt trần này chỉ xuất hiện tự nhiên tại dải đất hẹp ven biển Thái Bình Dương thuộc bang California và Oregon, Mỹ.
Môi trường không khí ẩm ướt với sương mù dày đặc quanh năm từ đại dương thổi vào cung cấp nguồn nước dồi dào cho loài này. Chúng có thể hấp thụ nước trực tiếp qua lá thay vì chỉ phụ thuộc vào rễ.
Thân cây Tuyết tùng đỏ chứa lượng lớn tannin giúp chống lại nấm mốc, côn trùng đục phá và các bệnh nấm hại thực vật.
Lớp vỏ dày tới 30 cm giúp chúng sống sót kỳ diệu qua các trận cháy rừng tự nhiên trong lịch sử.
2.2. Cơ chế vận chuyển nước vượt qua trọng lực Trái Đất
Các nhà khoa học từng rất đau đầu khi giải mã làm thế nào một cái cây có thể đưa hàng trăm lít nước từ rễ lên đến độ cao hơn 110 mét mỗi ngày chống lại lực hút Trái Đất.
Cơ chế này hoạt động dựa trên sự kết hợp hoàn hảo giữa lực thoát hơi nước ở lá, lực mao dẫn trong mạch gỗ và lực liên kết giữa các phân tử nước. Khi nước bay hơi qua khí khổng trên lá, nó tạo ra một lực hút chân không kéo cột nước liên tục từ dưới gốc lên.
Tuy nhiên, giới hạn vật lý thuyết minh rằng cây không thể cao quá 120 đến 130 mét. Ở độ cao đó, lực hút Trái Đất và lực cản ma sát trong mạch gỗ sẽ thắng lực hút thoát hơi nước, khiến đỉnh cây bị thiếu nước và ngưng phát triển.
Hyperion và các đồng loại của nó đang tiệm cận mốc giới hạn sinh học tối đa của vương quốc thực vật.
3. Bảng xếp hạng những cây cao nhất thế giới trên hành tinh
3.1. Danh sách những cây cao nhất thế giới tại California
Bên cạnh Hyperion, Vườn quốc gia Redwood và các khu bảo tồn lân cận còn là ngôi nhà của những cây cao nhất thế giới từng được phát hiện.
-
Cây Helios: Đứng thứ hai thế giới với chiều cao 114,95 mét, cũng thuộc loài Tuyết tùng đỏ California.
-
Cây Icarus: Xếp thứ ba thế giới với chiều cao 113,14 mét, nằm gần khu vực của Helios.
-
Cây Stratosphere Giant: Từng giữ kỷ lục cao nhất thế giới vào năm 2000 với chiều cao 113,11 mét trước khi Hyperion được phát hiện.
Các cá thể này đều được bảo vệ trong môi trường tự nhiên nghiêm ngặt, tạo thành một quần thể thần mộc vĩ đại.
Khán giả ghé thăm các công viên quốc gia chỉ có thể chiêm ngưỡng những khu rừng Redwood chung mà không được tiếp cận trực tiếp các cây giữ kỷ lục.
3.2. Cây Bàng Bạc Menara – Cây nhiệt đới cao nhất thế giới tại Malaysia
Nếu các kỷ lục thuộc về thực vật phương Tây, khu vực Đông Nam Á cũng tự hào sở hữu cây nhiệt đới cao nhất thế giới. Đó là cây Menara, thuộc loài Bàng bạc (Shorea faguetiana), tọa lạc tại Khu bảo tồn thung lũng Danum, Sabah, Malaysia.
Menara được phát hiện vào năm 2019 và sở hữu chiều cao kinh ngạc 100,8 mét. Đây là cây thân gỗ có hoa cao nhất thế giới từng được ghi nhận.
Khác với Tuyết tùng đỏ có rễ nông kéo dài, loài Bàng bạc phát triển bộ rễ chân nôm vững chắc để chống chọi với các trận bão nhiệt đới.
Sự tồn tại của Menara khẳng định sự đa dạng sinh học vô giá của các vùng rừng mưa nhiệt đới châu Á.
4. Tầm quan trọng sinh thái và đe dọa từ biến đổi khí hậu
4.1. Vai trò lưu trữ carbon và bảo vệ hệ sinh thái
Các cánh rừng cổ thụ chứa những gã khổng lồ xanh đóng vai trò là những bể chứa carbon tự nhiên hiệu quả nhất Trái Đất. Thể tích gỗ khổng lồ của một cây Tuyết tùng đỏ có thể tích tụ hàng trăm tấn CO2 trong suốt vòng đời.
Tán lá dày đặc của chúng tạo ra một vi khí hậu mát mẻ bên dưới, nuôi sống vô số loài rêu, dương xỉ, côn trùng và các loài chim quý hiếm.
Nhiều loài động vật chỉ sinh sống và làm tổ trên phần đỉnh tán của những cây cổ thụ cao hàng trăm mét này.
Bảo vệ những cây này chính là bảo vệ cả một hệ sinh thái thu nhỏ phát triển trên tầng cao của rừng rậm.
4.2. Thách thức từ cháy rừng và hạn hán kéo dài
Mặc dù có sức sống bền bỉ qua hàng ngàn năm, những thực vật khổng lồ này đang đối mặt với nguy cơ đe dọa nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu toàn cầu.
Tình trạng khô hạn kéo dài tại California làm suy giảm lượng sương mù ven biển – nguồn cung cấp nước sinh tồn quan trọng của Tuyết tùng đỏ.
Các đợt nắng nóng kỷ lục khiến các trận cháy rừng trở nên dữ dội và khắc nghiệt hơn bao giờ hết, vượt quá khả năng chịu đựng vỏ bảo vệ của cây.
Giới khoa học đang tích cực triển khai các biện pháp theo dõi độ ẩm và gia cố vùng đệm xung quanh để bảo vệ chúng.
5. Cập nhật các phát hiện sinh học
5.1. Công nghệ quét Laser 3D hỗ trợ đo đạc trong mục Tin khác
Theo dõi chuyên mục Tin khác về khoa học tự nhiên, công nghệ quét LiDAR (Laser 3D) gắn trên máy bay không người lái đang cách mạng hóa việc tìm kiếm và đo đạc chiều cao cây rừng.
Công nghệ này cho phép các nhà nghiên cứu dựng bản đồ 3D của toàn bộ khu rừng rộng lớn trong thời gian ngắn với độ chính xác tới từng centimet.
Nhờ LiDAR, nhiều cá thể cây cao trên 90 mét mới đã được phát hiện tại các vùng rừng xa xôi hẻo lánh của Nam Mỹ và Đông Nam Á.
Việc ứng dụng công nghệ hiện đại giúp con người hiểu rõ hơn về quy mô và cấu trúc của các khu rừng nguyên sinh còn lại.
5.2. Sự nỗ lực nhân giống và bảo tồn nguồn gen quý
Trước nguy cơ suy giảm môi trường sống, các dự án bảo tồn quốc tế đang nỗ lực nhân giống cấy mô từ tế bào của những gã khổng lồ này.
Theo các tin tổng hợp thì những cây con mang nguồn gen ưu việt của Hyperion và các cây kỷ lục khác được đem trồng tại các khu vực có điều kiện khí hậu phù hợp trên thế giới.
Mục tiêu của dự án là đảm bảo nguồn gen quý giá này không bị mất đi nếu thiên tai hoại diệt khu rừng nguyên sinh ban đầu.
Đây là sự đầu tư chiến lược cho màu xanh tương lai của toàn bộ hành tinh chúng ta.
Nguồn: Sưu tầm
